Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen
Departement Winschoten/Oldambt, opgericht in 1817
Secretariaat: info.nutoldambt@gmail.com
4 mei Comité Scheemda en Nutscommissie DOK organiseren dinsdag 28 april een bevrijdingslezing door dr. Richard Paping
Holocaust en roof van Joods onroerend goed op het Groninger platteland
Rond 1942 telden de zeven voormalige gemeenten van de gemeente Oldambt 506 Joodse
inwoners. Van de Winschoter bevolking was ooit (rond 1869) maar liefst tien procent Joods,
waarmee dit stadje – na Amsterdam – in verhouding de grootste Joodse bevolking van Nederland
had. Uiteindelijk overleefden slechts 42 Joodse inwoners uit de gemeente Oldambt de Tweede Wereldoorlog.
Richard Paping, universitair hoofddocent aan de Rijksuniversiteit
Groningen, was van 2021-2025 projectleider van een drietal onder
zoeken naar hoe er in de provincie Groningen tijdens en na de Tweede
Wereldoorlog is omgegaan met Joods onroerend goed.
In zijn lezing besteedt Richard eerst aandacht aan de wijze waarop de
genocide op de Joden zich destijds voltrok en welke Joden de meeste
óf minste overlevingskans hadden.
Vervolgens gaat hij in op het onderzoek dat hij in negen Groninger gemeenten, w.o.
Winschoten, deed naar de onteigening van Joods erfgoed tijdens en vlak na de Tweede
Wereldoorlog. Hoe gingen de Duitse bezetter, NSB’ers, collaborateurs en in een aantal gevallen
een gemeente tewerk bij het stelen c.q. onteigenen en vervolgens verkopen van dat onroerend
goed (vastgoed en landbouwgrond). Wie waren de kopers? En hoe werden de wederrechtelijke
aankopen na de oorlog uiteindelijk grotendeels, maar niet geheel, teruggedraaid. Al duurde dat
nog wel vele jaren.
Ook de gemeente Winschoten onteigende in vijf gevallen onroerend goed van Joodse eigenaren
voor stads- en havenuitbreiding en industrialisering. Hoe stelde deze gemeente zich op na de
oorlog? Heeft in alle gevallen rechtsherstel plaatsgevonden?
Voor het antwoord op deze en andere vragen ben je van harte welkom bij de Bevrijdingslezing
2026 in de Oldambtster Herberg ‘De Esbörg’, Esbörgstraat 16 in Scheemda.
Aanvang: 20:00 uur
Toegang: Gratis (inclusief koffie); reserveren is niet nodig
Commissie DOK (De Oldambtster Kring)
www.nutalgemeen.nl/departement-winschoten